گوزارش كونگره‌ێ سه‌راسه‌ری یارسان له‌ ئوسلوو         

كونگره‌ێ سه‌راسه‌ری یارسان

گوزارش:

شه‌مه‌، یه‌كشه‌مه‌، 10 و 11 مارس 2007

ڕووژ و تاریخ:

ده‌سپێك 10 مارس كاتژمێر 08:00، دویای 11 مارس كاتژمێر 18:00

كاتژمێر/ سائه‌ت:

فیوریوست، ئوسلوو، نوروژ

جێ / شوون:

ـ 68 نمایه‌نده‌ به‌شداری له‌ كونگره‌ كردن‌‌

ـ 10ـ15 له‌ لاێه‌ن كومیته‌ێ به‌رگوزاریوه‌ ئه‌ڕا خزمه‌تگه‌ل تكنیكی و

مێوانداری له‌ كونگره‌ هازر بیین

به‌شدارگه‌ل:

هه‌یئه‌تێ وه‌ڕێوه‌به‌ری كونگره‌، وه‌ هاوكاری كومیته‌ێ مه‌ركه‌زی جونبش 

دموكراتیك یارسان‌

به‌رپرسێ گوزارش:

yarsan-dm@hotmail.com

ئه‌ڕا پرسیار و په‌یوه‌ندی له‌ باره‌ێ گوزارشوه‌:

 

 

 

1. پێشگوفتار

جونبش دموكراتیك یارسان (جدی) له‌ كونگره‌ێ سه‌راسه‌ری یارسان له‌ ڕووژگه‌لێ شه‌مه‌ و یه‌شه‌مه، 10 و 11 مارس 2007 له‌ پایته‌ختێ وڵاتێ نوروژ، ئوسلوو، هاته‌ دامه‌زراندن. كونگره‌ له‌ ڕووژێ 10 مارس كاتژمێر 0800 ده‌س وه‌ كار بی، وه‌ له‌ ڕووژ 11 مارس كاتژمێر 1800 دیواێ هات.

 

ئی نویسراوه‌ گوزارشێ ڕه‌سمیێ كونگره‌كه‌س كه‌ له‌ لاێه‌ن هه‌یئه‌تێ وه‌ڕێوه‌به‌ریێ كونگره‌وه‌، وه‌ هاوكاری كومیته‌ێ مه‌ركه‌زی جدی‌وه‌ ئاماده‌ كریاگه‌ و دریه‌ته‌ ده‌یشت. یه‌ك دانه‌ گوزارش باێه‌ت بێلاێانه‌ و موسته‌قڵ بووت، و باس له‌ گوزه‌ر و فاكتا له‌ ئه‌و فه‌ئالیه‌ته‌ بكه‌ێ، له‌ ئێردا كونگره‌. هه‌ر ئه‌وجووره‌یچه‌، ئی گوزارشه‌ تا توانستگه‌ سه‌روه‌خوه‌ێ بیین و بێلاێه‌نی خوه‌ێ پاراستگه‌. ئه‌و كه‌سانێكیچه‌ كه‌ نیاز وه‌ ڕووشن كردنه‌وه‌ێ فره‌ترێك یا پرسیارێك دێرن له سه‌ر خودێ گوزارشه‌كه‌ یا كونگره‌كه‌ خاهش كه‌یم كه‌ په‌یوه‌ندی بگرن.

 

2. پێناسه‌ێه‌ك له‌ كونگره‌:

سه‌رگوزه‌شت یا تاریخچه‌ێ كونگره‌ێ سه‌راسه‌ری یارسان كه له‌ 10 و 11 مارس 2007 له‌ ئوسلوو گریا ئه‌ڕا فره‌ كه‌س ئاشناس. فره‌ كه‌سیچ له‌ دوقه‌یی یا له‌ دویای باسه‌كانه‌ یا خودێ پرووسه‌ێ كونگره‌كه ڕه‌سینوه‌، وه‌ ئی خاتره‌ نیاز وه‌ ئه‌وه‌سه‌ كه‌ یه‌ك ئشاره‌ێه‌ك كوڵ بكریه‌ته‌ چه‌ن مانگێك وه‌رجه‌ كونگره‌.

 

وه‌رجه‌ ئه‌وه‌ كه‌ شروع بكریه‌ته‌ تاریخچه‌ێ كونگره، جێ خوه‌ێه‌ ئشاره‌ بكریه‌ت كه‌ كوومه‌ڵگاێ یارسانی له‌ زیو تا ئیسه‌ له‌ فكر دامه‌زراندنێ ڕێكخراوێك یارسانی بیینه‌. یارسانیه‌كان وه شێوه‌ێه‌ك سازمانده‌هی له‌ ئه‌وایڵه‌كان 1980 ڕێكخراوێك وه‌ ناو "جونبشێ مقاومه‌ت جامعه‌ ئه‌هل‌‌هه‌ق" خستنه‌ ڕێ، كه‌ وه‌ داخه‌وه‌ فره‌ ئومر نه‌كه‌رد وه‌ خاتر ناڕه‌وای و سه‌ختیگه‌ل وه‌ر پا له‌ به‌ین چی. دیاره‌ ئی حه‌ره‌كه‌ته‌ له‌ ئێردا جێ ناوتوه‌ كه‌ وه‌ ته‌ور قویل بچیمنه‌ ناوێ. به‌ڵام ئییه‌ فره‌ وه‌ زه‌رووری زانریه‌ت كه‌ یه‌ك دانه‌ ڵێكووڵینه‌وه‌ یا تاقیقات موفه‌سه‌ڵ و سه‌روه‌خوێانه‌ وه‌ شێوه‌ێه‌ك زانستیانه‌ له‌ باره‌ێ ئی جونبشه‌ بكریه‌ت و جوور نویسراوه‌ بخریه‌ته‌ وه‌رچه‌و مه‌ردم، تا له‌ ئه‌و ته‌جروبه‌گه‌له‌ كه‌ڵك وه‌ر بگریم. جا له‌ ئێردا ئومێده‌واریم كه‌ ئه‌وانه‌ێ له‌ ناو ئی جونبشه‌ بیین و نه‌خش له‌ بنه‌ڕه‌تدانانێ داشتن ئی كار دڵسووزانه‌ بگرنه‌ ئه‌ستوێ خوه‌ێان و جێوه‌جێ بكه‌ن.

 

له‌ ئورووپا چه‌ندان ساڵه‌ كه‌ یارسانیه‌كان له‌ هاڵ و هه‌وه‌س وه‌ ڕێخستنێ ڕێكخراوێك یارسانی بیینه‌.‌ بنه‌وای ئی جویلانه‌وه‌، كه‌ له‌ ناو یارسانیه‌ل ده‌ره‌وه‌ێ وڵات و‌ وه‌ تایبه‌ت له‌ وڵاته‌ ئورووپایه‌كان وه‌ چه‌و خوارد، ڕیشه‌ له‌ چه‌ن فاكتوور دێرێت. ئیانه،‌ وه‌ گشتێ باس له‌ سته‌م و نائه‌داڵه‌تیه‌ كه‌ له‌ مه‌ردم یارسان كریاگه‌ و كریه‌ت، وه‌ تایبه‌ت له‌ ئێران. یه‌كی له‌ ئه‌و فاكتوورانه‌ ئه‌وه‌‌سه‌ كه‌ هویچكام له ده‌سه‌ڵاتداره‌كان، وه‌ تایبه‌ت پارتیه‌ سیاسیه‌ كوردیه‌كان تا ئیسه‌ هویچ گامێك جدی ئه‌ڕا وه‌  وه‌ر چه‌و خستن ئی زوڵمه‌ كه‌ وه‌ كه‌مینه‌ێ (ئه‌قه‌لیه‌ت) ئایینی و قه‌ێرـ موسه‌ڵمانێ  كوردـ یارسانی كریه‌ت هه‌ڵ نه‌گردنه‌. له‌ شوون ئیه‌یچه‌، ته‌هه‌و‌ڵات و گووڕانكاریه‌ سیاسیه‌كان كه‌ له‌ عه‌راق و له‌ كوردسانه‌ دوینیم، هان ده‌ێ كه‌ مه‌ردمێ یارسانیچ خوه‌ێان ئاماده‌ێ گووڕانكاریه‌ل سیاسی و هه‌رێمی كه‌ له‌ ئایه‌نده‌ێ ئێرانه‌ توانێ ڕێو بێه‌ێ‌، بكه‌ن. له‌ ئێردایچه‌ كیشه‌ێ برا یارسانیه‌كان (كاكه‌ئییه‌كان) له‌ كوردسانێ عه‌راق ته‌ئسیر و نه‌خش خاسێ خوه‌ێ د‌اشتگه‌ له‌ بان فكره‌كان‌. دیار كه‌فت كه‌ كاكه‌ئیه‌كان كه‌ تا ئیسته‌ خوه‌ێان سازمانده‌هی نه‌كردیون، چجوور هه‌قێان پایماڵ كریا. جا ئه‌و هه‌ق پایماڵ كردنه‌ له‌ كوردسانێكه ئازاده وه‌ چه‌و دیمن‌، كه‌ قه‌رار بی له‌ شوون ده‌ێان ساڵ خه‌بات و ماڵوێرانی، مه‌ردمه‌كه‌ێ، زوانه‌كه‌ێ و فه‌رهه‌نگه‌ ڕه‌نگینه‌كه‌ێ  وه‌  ڕه‌سمیه‌ت بناسیه‌توه‌، كه وه‌ داخه‌وه‌ ئیمڕوو دیمن كه‌ خوه‌ێ كورده‌ـڕه‌سه‌نه‌كان خوه‌ێ  وه ‌ ڕه‌سمیه‌ت ناناسێ.

 

دیاره‌ كه‌ ئی خاڵگه‌له‌ وه كوڵی باس له‌ لێان كریاگه‌، ئیانه‌ نگرانیه‌لێكن كه‌ هه‌ر كام له‌ لاێ خوه‌ێانوه‌ و وه‌ گه‌رد یه‌كه‌ هانده‌ر بیینه‌ كه‌ ئیسه‌ یارسانیه‌كان بكه‌فنه‌ جمجووڵ، سه‌رنوشت خوه‌ێان بخه‌نه‌ ده‌س خوه‌ێان له‌ ئایه‌نده‌ێه‌، خوه‌ێان خاون خوه‌ێان بوون و خوه‌ێان بتوان ده‌نگ و هاوار خوه‌ێان بڕه‌سننه‌ ده‌سه‌ڵاتداران. له‌ ده‌ره‌وه‌ێ وڵات، له‌ ئی چه‌ند ساڵه‌ێ ئاخره‌ مه‌ردمێ یارسان له‌ ساگه‌ڕ ئه‌نجومه‌نه‌ فه‌رهه‌نگیه‌كانوه‌ توانستنه‌ تا ڕاده‌ێه‌ك ڕیشه‌ ئه‌ڕا وه‌ناساندنێ مه‌ردم و جامعه‌ێ یارسان دابنه‌ن. له‌ ئی ئه‌نجومه‌نگه‌له‌ ئستفاده‌ كریاگه‌ تا ئه‌وه‌ێ كه‌ یارسانیه‌كان له‌ ده‌ور یه‌ك جه‌م بوونوه‌، و ته‌بیعه‌ته‌ن له‌ ده‌ور یه‌ك جه‌م بیین خوه‌ێ بنه‌ڕه‌تێكه‌ ئه‌ڕا جێ پا كردنه‌وه‌ ئه‌ڕا جویلانه‌وه‌لێكتر گه‌وره‌. هه‌ر ئه‌وجووره‌یچه‌ وه‌ ڕێخستنێ جونبش دموكراتیك یارسان ڕیشه‌ له‌ ساڵه‌ها ته‌ڵاش، باس و گوفتوگوو له‌ ناو مه‌ردمێ یارسانیه‌ دێرێت، و وه‌ ئه‌و خاتره‌ ناتوانیم ئشاره‌ وه‌ تاریخێك موشه‌خه‌س بكه‌یم و بویشیم كه‌ێ ئی هه‌ره‌كه‌ته‌ شروع بییه‌. به‌ڵام، له‌ ساڵ 2006 (وه‌ تایبه‌ت له‌ نیمه‌ێ دووه‌مێ ساڵێ 2006) بی كه‌ جمجووڵه‌كان وه‌ره‌و گرتنێ كونگره‌ێه‌ك سه‌راسه‌ری یارسانی قه‌ویتر و سفتر بینوه و كه‌فتنه‌ سه‌ر خه‌ت‌. و مه‌ردم فره‌ وه‌ جدیوه‌ باس له‌ سه‌ر دامه‌زراندنێ ڕێكخراوێك یارسانی كردن. شكێك له‌ ئه‌وه‌ نه‌وی كه‌ یارسانیه‌كان ڕێكخراوێك خه‌نه‌ ڕێ، به‌ڵام باسه‌كان فره‌ له‌ بان شێوه‌ێ وه‌ وه‌روه‌ چیین و خودێ مێكانیزمه‌كه‌ ئه‌ڕا به‌رگوزاری كونگره‌كه‌ بی. جێ باسه‌ كه‌ بویشریه‌ت كه‌ هێز جوان و ئاكادمیكیچ فره‌ نه‌خش خاس خوه‌ێ داشتگه‌ له‌ ئی جمجووڵه‌، و ئیانه‌ گشتێان سه‌روه‌خوه‌ێانه‌ هاتنه‌ مه‌ێدان، و سیاسه‌ت و گووڕانكاریه‌كانێ ئیمڕووژه‌ هانده‌رێان بی كه‌ هووشیارانه‌ جێ خوه‌ێان له‌ ناو ئی جویلانه‌وه‌ێ یارسانیه‌ بكه‌نوه‌.

 

ئه‌وه‌ بی كه‌ له‌ ساڵ 2006‌ه چه‌ندها دانیشتنه‌ل و كوبینه‌وه‌ له‌ ناو ئه‌نجومه‌نه‌ فه‌رهه‌نگیه‌كان و جه‌م بیین جوانه‌كان له‌ ده‌ور یه‌ك ڕیو دا، كه‌ گشتێ بدوون ئه‌وه‌ێ كه‌ په‌یوه‌ندیه‌ك وه‌ گه‌رد یه‌كه‌ داشتوون باس له‌ سازمانده‌هی یارسانیه‌ل كردنوه‌ كه‌ وه‌ ئه‌مرێك فره‌ زه‌رور زانریا. دویاوه‌دویاێ ئی دانیشتنه‌له‌، له‌ درێژه‌ێ جه‌مبینه‌وه‌ێه‌كتر گه‌وره‌تر یارسانیه‌ له‌ ئوستوكهۆڵم له‌ سپتامبر 2006، بڕیارێك ده‌رچی كه‌ كونگره‌ێه‌ك بگریه‌ت. هه‌ر له‌ ئه‌وردا، شوون كونگره له‌ دویای باس و گوفتوگووه‌لێك فره، له‌ یه‌ك دانه‌ قووره‌كه‌شیه كه‌فته‌ ئوسلوو، و كار به‌رگوزاریێ كونگره‌كه‌ خریا ئه‌ستووێ ئه‌نجومه‌نێ فه‌رهه‌نگی یارسان له‌ ئوسلوو. ئه‌نجومه‌نێ فه‌رهه‌نگی یارسان ته‌نیا ئه‌نجومه‌نێك یارسانی نه‌وی له‌ نوروژ، وه‌ ئه‌و خاتره‌ ئه‌ڕا به‌رگوزاریێ كونگره‌ وه‌ ڕه‌سمه‌ن چه‌ندها بار و له‌ چه‌ندها فرسه‌ته‌ داوا له‌ ئه‌نجومه‌ن و كه‌سانێكتر یارسانی (وه‌ تایبه‌ت یارسانیه‌ل له‌ نوروژ) كرد ئه‌ڕا هاوكاری‌. به‌ڵام وه‌ داخه‌وه‌ ئی داخوازیه‌ ڕه‌د كریاوه، و به‌رگوزاریێ كونگره كه‌فته‌ ئه‌ستۆ ئه‌نجومه‌نێ فه‌رهه‌نگی یارسان. له‌ شوون ئییه‌ كومیته‌ێه‌ك سه‌روه‌خوه‌ێ دامه‌زریا و ناو كومیته‌ێ به‌رگوزاری كونگره‌ێ سه‌راسه‌ڕی یارسان له‌ ئوسلوو كه‌ واز بی ئه‌ڕا هه‌ر كه‌سێكتر كه‌ بتواستا له‌ ڕێزێ كومیته‌ كار بكه‌ێت، و دی ئی كومیته موسته‌قڵه‌ن كار كرد.

 

كومیته‌ێه‌كتر له‌ سه‌ره‌تاێه‌ ئه‌ڕا هاوئاهه‌نگی كردن و جه‌مجوور كردنێ به‌رنامه‌ و ئه‌ساسنامه‌ و پێشنه‌هاده‌كان دامه‌زریا وه‌ ناو كومیته‌ێ هاوئاهه‌نگی كونگره‌ێ سه‌رسه‌ری یارسان له‌ ئوسلوو. پێكهاتێ ئی كومیته‌ له‌ ئه‌شخاسگه‌لێك بی كه دڵبخوازانه‌ له‌ سه‌مینارێكه‌ له‌ شارێ گوته‌نبورگێ سوئد له‌ ئوكتۆبر 2006 خوه‌ێان خستنه‌ ڕێزێ‌، و دویاوه‌دویای ئیه‌ چه‌ند كه‌سێكتریچ هاتنه‌ ناو كومیته‌ ئه‌ڕا پێشبورد كاره‌كان. له‌ مانگێ فێبرواری 2006 ئی كومیته‌ وه‌ خاتر بڕێك ئختڵافگه‌ل ناوخوه‌ هاته‌ مونهه‌ڵ كردن، یه‌كی له‌ ده‌لیله‌ موهمه‌كان ئه‌ڕا مونهه‌ڵ كردنێ ئی كومیته‌ ئه‌وه‌ بییه‌ كه‌ بڕێك تواستن كونگره‌ بگریه‌ت، و بڕێكتر تواستن تاریخ كونگره‌ موشه‌خه‌س نه‌كریه‌ت تا وه‌ختێك ئاماده‌گی كامڵ نه‌ێاشتویم. وه‌ داخه‌وه‌ له‌ شوون 5ـ4 مانگ دیار دا كه‌ كاره‌كان نه‌چینه‌ وه‌روه‌، و وه‌ ته‌وافق و ده‌نگ فره‌یین (ئه‌كسه‌ریه‌ت) ئه‌ندامه‌ل هه‌مان كومیته‌ێ هاوئاهه‌نگی، كومیته‌ مونهه‌ڵ كریا. له‌ شوون مونهه‌ڵ بیین ئی كومیته‌، جه‌مئێك كه‌ خوازیارێ موشه‌خه‌س كردنێ تاریخ و گرتنێ كونگره‌ بیین كومیته‌ێه‌كتر وه‌ ناو كومیته‌ێ هاوكاری كونگره‌ێ سه‌راسه‌ری یارسان له‌ ئوسلوو دامه‌زراندن و وه‌ كاره‌كان ئدامه‌ دان. جا له‌ ئێردا جێ ئه‌وه‌ نییه‌ كه‌ وه‌ شێوه‌ێه‌ك قویلتر باس له‌ ئی پرووسه‌ێ كومیته‌ دامه‌زراندن و مونهه‌ڵ بیینه‌ بكریه‌ت.

‌كومیته‌ێ هاوكاری له‌ شوون دیاری كردنێ تاریخێ ده‌قیقێ ده‌سوه‌كار بی ئه‌ڕا وه‌ یه‌كوه‌نان به‌رنامه‌ و ئه‌ساسنامه‌ێه‌ك پێشنه‌هادی، پێكهات له‌ چه‌ند دانه‌ پێشنه‌هادێك كه‌ قه‌بڵه‌ن ڕه‌سیوه‌ ده‌س. له‌ ئی په‌یوه‌ندیوه‌ كومیته‌ له‌ كوبینه‌وه‌ێه‌كه له‌ شارێ شووپینگێ سوئد له‌ 24ـ25 فێبرواری 2007 به‌رنامه‌ و ئه‌ساسنامه‌ێه‌ك پێشنه‌هادی هاورده‌ ئارا و له‌ ئختیار مه‌ردمێ یارسان دانریا. ئه‌ڕا خاتر باس و گوفتوگوو له‌ سه‌ر كونگره‌ ئوتاقێك پاڵتالكی واز كریا وه‌ ناو كونگره‌ێ سه‌راسه‌ری یارسان كه‌ نزیكه‌ێ هه‌رچی ڕووژه‌ له‌ تویل دو هه‌فته‌ێه‌ به‌رنامه‌ داشت. و له‌ ئی ڕێوه‌ یارسانیه‌ل توانستن له‌ سه‌ر به‌رنامه‌ و ئه‌ساسنامه‌ێ پێشنه‌هادی باس بكه‌ن و نه‌زه‌ره‌كان خوه‌ێان ده‌ربووڕن.

 

3. كار ئاماده‌گی كونگره‌ و مێوانداری:

هه‌ر ئه‌وجووره‌ كه‌ وه‌تیاگه‌، مه‌ردمێ یارسان فره‌ وه‌ شانازیوه‌ پێشوازیێ دامه‌زراندنێ ڕێكخراوێك یارسانی كردن. یارسانیه‌لێ وڵاتێ نوروژیچ له‌ ئه‌وه‌ بێ به‌ش نه‌وین و فره‌ وه‌ دڵسووزیوه‌ هاتنه‌ مه‌ێدان و مێوانداری به‌شدارگه‌لێ كونگره‌ كه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ێ وڵاتێ نوروژوه‌ هاتوین، كردن. به‌شدارگه‌لێ كونگره له‌ ڕووژێ 9 مارس ڕه‌سینه‌ ئوسلوو، و ئێواره‌ێ هه‌ر ئه‌و ڕووژه‌ كوبینه‌وه‌ێه‌ك ئازاد گریا كه‌ له‌ ئه‌وردا باسگه‌ل ئازاد كریا، و ئیه‌ گامێك فره‌ موسبه‌ت و خاس بی وه‌رجه‌ كونگره‌. جا له‌ ئێردا جێ خوه‌ێه‌ كه‌ له‌ برا یارسانیه‌كان له‌ نوروژ، وه‌ تایبه‌ت كومیته‌ێ به‌رگوزاری سپاس و قه‌ێرزانی بكریه‌ت ئه‌ڕا ئه‌و مێوانداریه‌ و ماندوبیینه. كه‌ نه‌تیجه‌كه‌ێ بییه‌ كونگره‌ێه‌ك فره‌ ڕێكوپێك كه‌ به‌رخورددار بی له‌ گشت ئمكانات بدوون هویچ كه‌موكوڕیێه‌ك. هیواداریم كه‌ هه‌رچێ كونگره‌ێه‌كمانه‌ وه‌ ئی شێوه‌ خاس و ڕێكوپێك بچووته‌ ڕێوه‌.

 

4. مه‌سائڵێ ئه‌منیه‌تی:

ئه‌ڕا وه‌ ڕێوه‌ بردنی ئیجوور كونفرانس یا كونگره‌ێك نێونه‌ته‌وی وه‌ خاترێ مه‌سائڵ ئه‌منیه‌تی نیاز وه‌ ئه‌وه‌ هه‌س كه‌ مه‌‌قامات ده‌وڵه‌تی و ده‌زگاێ ئه‌منیه‌ت له‌ جه‌ریان بنریه‌ت. و مه‌سائڵێ ئه‌منیه‌تی یه‌كی له‌ خاڵه‌ فره‌ موهمه‌كان له‌ به‌رگوزار كردنێ ئی كونگره‌ بی، و دیار بی كه‌ فره‌یچ وه‌ جدی گریاوی. مه‌قامات و ده‌زگای ئه‌منیه‌ت (پولیس) له‌ جه‌ریان نریاوین، و له‌ پاڵ ئه‌وه‌یچوه‌ نگابان ڕه‌سمی ئه‌ڕا خاتر هفزێ ئارامی له‌ ساڵونێ كونگره‌ و چوارده‌ورێ كونگره‌ هاوریاوی. كونگره‌ فره‌ ئارام و سالم چییه‌ وه‌روه‌.‌ وه‌زئه‌كه‌ كامڵه‌ن له‌ كونتروڵ بی.

 

5. به‌شدارگه‌لێ كونگره‌:

ئی كونگره‌، كونگره‌ێه‌ك بی سه‌راسه‌ری، كه‌ واز بی ئه‌ڕا ئه‌و كه‌سانه‌ كه‌ وه‌ تبقێ بڕیارێ 18. ژانواریێ 2006 كومیته‌ێ هاوئاهه‌نگی تا 20. فێبرواری ناو خوه‌ێان كل كردویون. و هه‌رئه‌وجووره‌، ئه‌ڕا ئه‌و كه‌سانه كه‌ له‌ شوونێ دویا خستنێ فرسه‌تێ 20. فێبرواری ئه‌ڕا 1.3 له‌ لاێه‌ن كومیته‌ێ هاوكاریوه وه‌ تبقێ بڕیارێ 16. فێبرواره‌‌، ناو خوه‌ێان ئه‌ڕا كومیته‌كه‌ هه‌ناردیون.

 

شه‌رتێ شركه‌ت كردن له‌ كونگره‌ دو خاڵ بیین. 1ـ به‌شدارگه‌لێ كونگره‌ باێه‌ت له‌ 16 ساڵ ئه‌وبان بیاتان. 2ـ و هه‌ر به‌شداربییه‌ك باێه‌ت وه‌ نمایه‌نده‌گی 5 نه‌فه‌ر شركه‌ت بكردا، یا ئه‌وه‌ كه‌ وه‌كیلی 4 نه‌فه‌رتر له‌ ده‌س داشتووت، وه‌ تبقێ بڕیارێ 18. ژانواریێ كومیته‌ێ هاوئاهه‌نگی (كه له‌ ئیسه‌وه‌ ئی به‌شداربییه‌له‌ جوور "نمایه‌نده"‌ وه‌ پێێان ئشارگه‌ كریه‌ت).

 

 به‌شداری له‌ كشوه‌رگه‌لوه‌:

كونگره‌ێ یارسان توانریه‌ت وه‌ كونگره‌ێه‌ك سه‌راسه‌ری بێرێه‌ته‌ قه‌ڵه‌م. هه‌ر فه‌ئالیه‌تێك، كونفرانسێك یا كونگره‌ێه‌ك جه‌مبه‌ێ فره‌ كشوه‌ری داشتووت و واز بووت ئه‌ڕا هه‌ر كه‌س له‌ هه‌ر گووشه‌ێ دونیاوه‌، ته‌بیعه‌ته‌ن خوه‌ێ سه‌راسه‌ری بووتوه‌. هه‌ر ئه‌وجووره‌ كه‌ ئشاره‌ وه‌ پێ كریاگه‌، كونگره‌ واز بی و ئه‌ڕا گشت كه‌سێ له‌ هه‌ر گووشه‌ی دونیاوه‌ ئه‌ڕاێ بی كه‌ شركه‌ت بكه‌. لاێه‌ن فره‌ێه‌ك له‌ یارسانیه‌ل له‌ گووشه‌وكنار دونیا وه‌ قاڵێ ئی جویلانه‌وه‌ێ یارسانیه‌ ڕه‌سیون، باس و گوفتوگوو، سه‌مینارگه‌ل هه‌م پاڵتاكی و هه‌م هزووری كه‌ گریا له‌ تویل 6ـ7 مانگ وه‌رجه‌ كونگره‌‌، و وه‌ كومه‌ك سایتگه‌لێ ئنترنتی یارسانی، وه‌ تایبه‌ت سایتێ یارسان دات كام (www.yarsan.com) فره‌ كومه‌ك وه‌ ئیه‌ كردن. و هه‌ر چه‌ند كه‌ فره‌ كه‌س له‌ وڵاتگه‌لێ جووراوجووروه‌ ئه‌لاقه‌ێ خاسێك نیشان داوین وه‌ ته‌ریقێ مه‌قاڵه‌كانێانوه‌ و به‌شداری له‌ سه‌میناره‌ ئنترنیته‌كان، وه‌ داخه‌وه‌ ئه‌ڕاێان نه‌كریا كه‌ له‌ كونگره‌ شركه‌ت بكه‌ن. له‌ ئێردایچه‌ جێ خوه‌ێه‌ كه‌ سپاس به‌شدارگه‌لێ كونگره‌ بكریه‌ت كه‌ فره‌ێان له‌ ڕێگه‌ل فره‌ دیوروه‌ هاتوین، ئی نیشانه‌ دڵسووزیه‌ و هوشیاری مه‌ردمێ یارسانه‌.

 

له‌ ئی كشوه‌رگه‌لوه‌ نمایه‌نده‌ هاتوی‌: 1ـ سوئد، 2ـ نوروژ، 3ـ فنله‌ند، 4ـ هوڵه‌ند، 5ـ فه‌رانسه، 6ـ ئوتریش

 

6. ناونویسی و پێشوازی:

ڕووژێ شه‌مه‌ سائه‌ت 0800 وه‌ ناونویسی و وه‌ خه‌ێر هاتن كارێ به‌رگوزاری كونگره‌ شروع بی. 68 نمایه‌نده‌ له‌ كونگره‌ هازر بین. وه‌ تبق بڕیارگه‌لێك كه‌ وه‌رجه‌ كونگره‌ دریاوی هه‌ر نمایه‌نده‌ێه‌ك وه نمایه‌نده‌ێ 5 (وه‌ خوه‌ێوه‌) نه‌‌فه‌ر بان 16 ساڵ له‌ كونگره‌ شركه‌ت كرد، وه‌ ئیجووره‌ توانیم بویشیم كه‌ نمایه‌نده‌ێ 340 نه‌فه‌ر یارسانی له‌ كونگره‌ شركه‌ت كردنه‌.

 

7. واز كردنێ كونگر‌ه‌:

هه‌ر له‌ دویای ته‌كمیل كردنێ ناونویسی و پێشوازی كردن‌، كاتژمێر 0900 له‌ شوون ده‌قیقه‌ێه‌ك بێ ده‌نگی ئه‌ڕا گیانباخته‌كان ڕێگاێ ئازادی و ئه‌داڵه‌ت كارێ كونگره‌ شروع كرد.

 

8. قه‌بوول كردن و وه‌ ڕه‌سمیه‌ت ناسینێ كونگره‌، و ئاجه‌ندا:

كونگره‌ێ سه‌راسه‌ری یارسان و ئاجه‌نداێ كونگره‌ قه‌بوول كریا و هاته‌ وه‌ ڕه‌سمیه‌ت ناسین.

 

9. گوزارشێ كومیته‌ێ هاوكاری و به‌رگوزاری، و مونهه‌ڵ كردنێ هه‌ر دو كومیته:‌

گوزارشێك شه‌ریك له‌ لاێه‌ن كومیته‌ێ هاوكاری و به‌رگوزاریێ كونگره‌ێ سه‌راسه‌ری یارسانوه‌ پێشكه‌ش كریا كه‌ له‌ ناو ئی گوزارشه‌ باس له‌ خودێ پرووسه‌ێ گرتنێ كونگره‌ كریا و فه‌ئالیه‌تگه‌لێك كه‌ له‌ ناو كومه‌ڵگاێ یارسانی له‌ خارجێ كشوه‌ر بیه‌. هه‌ر ئه‌وجووره‌یچه‌ باس له‌ كومیته‌گه‌ل به‌رگوزاری، هاوئاهه‌نگی و هاوكاری كریا. له شوون گوزارشه‌كه‌ هه‌ر دو كومیته‌ێ هاوكاری و به‌رگوزاری ڕه‌سمه‌ن هاتنه‌ مونهه‌ڵ كردن. به‌ڵام ته‌نیا به‌خشێك له‌ كومیته‌ێ به‌رگوزاری منیاوه‌، ئه‌ویچ ئه‌ڕا خاتر خزمه‌تگه‌لێ تكنیكی و مێوانداری.

 

10. ده‌سته‌ێ وه‌ڕێوه‌به‌رێ كونگره‌:

له‌ شوون مونهه‌ڵ بیین كومیته‌ێ هاوكاری و كومیته‌ێ به‌رگوزاری، 5 نه‌فه‌ر ئه‌ڕ‌ا سه‌رپه‌ره‌ستی و وه‌ڕێوه‌ بردنێ كونگره‌ دیاری كریان و هاتنه‌ قه‌بوول كردن له‌ لاێه‌ن نمایه‌نده‌گه‌لوه‌، و ئیانه‌ بینه‌: 1ـ س. ف. هه‌یده‌ری، 2ـ ح. خه‌لیفه‌، 3ـ ئ. مهرابی، 4ـ ئ. خوسره‌وی و 5ـ ب. ئه‌میرخانی. سپاس و قه‌ێرزانی ئه‌ڕا ئی ئه‌زیزه‌لیچه‌ كه‌ توانستن سه‌رپه‌ره‌ستی كونگره‌كه‌ بكه‌ن و بردنه‌ێ ڕێوه‌.

 

11. سوخه‌نڕانی و باس ئازاد:

موده‌تێك دانریاوی ئه‌ڕا سوخه‌نڕانی، په‌یام و وتارگه‌لێ كوڵ. چه‌ند دانه‌ په‌ێام كه‌ وه‌ ده‌س ڕه‌سیوی خه‌ونیاوه‌، له‌ ناو ئیانه‌ په‌ێامێ به‌ڕێز شێخ عزه‌الدین حوسێنی بی كه‌ پیرووزبای كردیو له‌ وه‌ ڕێخستنێ حه‌ره‌كه‌تێك یارسانی. هه‌ر وه‌ها ئه‌ڕا ده‌وڵه‌مه‌ند كردنێ كونگره‌ چه‌ند دانه‌تر په‌یام و وتارگه‌ل خوه‌نیاوه. له‌ ناو سوخه‌نڕانی و باسه‌كانه‌ فره‌ پێشنه‌هادگه‌ل، نوخته‌نه‌زه‌رگه‌ل، گله‌ی، ئنتقادگه‌ل و هه‌تا نگرانیه‌ل هاتنه‌ وه‌تن، به‌ڵام گشتی له‌ هاڵ و هه‌واێێكه  دوسانه و دڵسووزانه‌ بیین‌، و فره‌ وه‌ شێوه‌ێ خاس و سالم مه‌تره‌ كریان.‌

 

12. به‌رنامه‌ و ئه‌ساسنامه:‌

له‌ 10 مارس، كاتژمێر 1100 كار به‌رنامه‌ و ئه‌ساسنامه‌ شروع كرد، و له‌ ئێردا به‌رنامه‌ و ئه‌ساسنامه‌ێك كه‌ كومیته‌ێ هاوكاری له‌ كوبینه‌وه‌ێ 2 ڕووژه‌ێ 24ـ25 فێبرواره‌ له‌ شوپینگێ سوئد ڕێك خستوی، خریا وه‌ر ده‌س و له‌ سه‌ر ناوه‌ڕووك و خاڵ وه خاڵێ باس و لێكوڵینه‌وه‌ كریا و كه‌فته‌ ژێر نه‌زه‌ر و ده‌نگدان وه‌رجه‌ ته‌سویب كردنێان. جێ باسه‌ كه‌ بویشیه‌ت كه‌ به‌ش فره‌ێ وه‌خته‌كه‌ چی ئه‌ڕا باس له‌ سه‌ر پێشگوفتار، مه‌سائڵێ شناسنامه‌، ئایین و باس له‌ سه‌ر جامعه‌ێ و وه‌ز یارسانیه‌كان. خوه‌شبه‌ختانه‌ له‌ بان خاڵگه‌لێ ئه‌ساسنامه‌ هاوفكری، ته‌وافق و هاوباوه‌ڕی فره‌ێه‌ك وجوود داشت. له ڕووژێ 11. مارس كاتژمێر 1500 به‌رنامه‌ و ئه‌ساسنامه‌ ته‌كمیل بی و وه‌ شوئارێ ئازادی، یه‌كسانی، ئارمانێ یارسانی ئی قسمه‌ته‌ له‌ كارێ كونگره‌ دویا هات.

 

13. هه‌ڵوژاردنێ كومیته‌ێ مه‌ركه‌زی:

سائه‌ت 1530 هه‌ێئه‌تێك 6 نه‌فه‌ره‌ ئه‌ڕا وه‌ڕێوه‌ بردن و سه‌رپه‌ره‌ستی هه‌ڵبژاردنێ ده‌سته‌ێ وه‌ڕێوه‌به‌ران یا كومیته‌ێ مه‌ركه‌زی‌ هاتنه‌ قه‌بوول كریان، و ئیانه‌ بریتین له‌: 1ـ ك. قادری، 2ـ ئ. سه‌فه‌ری، 3ـ ف. موردای، 4ـ هـ. ئه‌سكه‌ری، 5ـ پ. سه‌لیمی، 6ـ ب.  ئه‌زیزی. له‌ شوون ئی پرووسه‌، دوباره‌ لیستێ به‌شدارگه‌لێ كونگره‌ خریا وه‌ر چه‌و ئه‌ڕا كونترووڵ كردن و ناو نویسی ئه‌ڕا وه‌رگرتنێ به‌ڵگه‌ێ ده‌نگدان. پاشان 15 ده‌قه‌ له‌ لاێان هه‌ێئه‌تێ وه‌ڕێوه‌به‌رانێ هه‌ڵوژاردن دریا ئه‌ڕا ئه‌وه‌ كه‌ به‌شدارگه‌ل بتوانن له‌ ناو خوه‌ێانه‌ باس بكه‌ن وه‌ یا مه‌شوه‌ره‌ت و گه‌رد یه‌كه‌ بكه‌ن ئه‌ڕا كاندیده‌ بیین یا پێشنه‌هاد دان كه‌سێك.  

 

له‌ دویای ماوه‌ێه‌ك چه‌ند ده‌قیقه‌ێه‌كیچ دانریا ئه‌ڕا كاندید كردن. 13 نه‌فه‌ر خوه‌ێان ئه‌ڕا هه‌ڵوژاردن كاندید كردن. له‌ ناو ئی 13 نه‌فه‌ر وه‌ تبق ئه‌ساسنامه‌ێ قه‌بوول كریاگ 9 نه‌فه‌ر ئه‌ڕا ئه‌ندامگه‌ل دایم كومیته‌ێ مه‌ركه‌زی و 2 نه‌فه‌ر جوور ڕزێرڤ باێه‌ت باتا هه‌ڵوژاردن. هه‌ر كام كاندیداده‌كان مه‌جاڵێ چه‌ند ده‌قیقه‌ی دریا پێێان تا خوه‌ێان بێاتانه‌ ناسین.

 

‌وه‌رجه‌ شروع كردنێ خودێ ده‌نگدانه‌كه، هه‌ێئه‌تێ وه‌ڕێوه‌به‌رانێ هه‌ڵوژاردنه‌كه‌ بڕێك زانیاری له‌ سه‌ر چوینیه‌تی هه‌ڵوژاردن و ئسووله‌كانێكتر پرووسه‌ێ هه‌ڵوژاردن.

 

66 نه‌فه‌ر ده‌نگ دان. دیاره‌ 68 نمایه‌نده‌ به‌شداری كرد له‌ كونگره‌، به‌ڵام 2 نمایه‌نده‌ له‌ وه‌ختێ ده‌نگدانه‌ هازر نه‌وین. 66 به‌ڵگه‌ێ ده‌نگدان دریا نمایه‌نده‌كان، و هه‌ر 66 به‌ڵگه‌ هاتنوه‌ و له‌ لێێان ئستفاده‌ كریا.

 

پرووسه‌ێ ده‌نگدانه‌كه‌ فره‌ وه‌ شێوه‌ێه‌ك دموكراسی و ڕێك و پێك چیه‌ ڕێوه‌، و گشت قه‌وانین و ئسوولگه‌لێ هه‌ڵوژاردن بریا ڕێوه‌. هه‌ر ئه‌وجووره‌، هه‌ێئه‌تێ وه‌ڕێوه‌به‌رێ هه‌ڵوژاردن له‌ دویای ده‌نگدانه‌ شروع كرده‌ ژماردنێ ده‌نگه‌كان، و هه‌ر له‌ ناو ساڵونێ كونگره‌ له‌ وه‌ر چه‌و نمایه‌نده‌كان و به‌شدارگه‌ل ده‌نگه‌كان دانه‌دانه‌ خوه‌نیانوه‌ و ته‌ورێ ئاشكرا و دیار ده‌نگه‌كان له‌ وه‌ر كاندیده‌كان نویسیان. نه‌تیجه‌ێ ده‌نگدانه‌كان و ئی شێوه‌ بی:

 

ئی 9 نه‌فه‌ره جوور ئه‌ندامه‌‌لێ دایم ئه‌ڕ‌ا 1 ساڵ له‌ كومیته‌ێ مه‌ركه‌زی جدی هاتنه‌ هه‌ڵوژاردن:

1ـ دوكتور فرود هه‌یده‌ری

2ـ حوسه‌ین خه‌لیفه

3ـ سه‌ید فه‌رهاد هه‌یده‌ری

4ـ هیوا مورادی

5ـ ئه‌لی مێهرابی

6ـ به‌شێر ئه‌میرخانی

7ـ ئه‌زیزموراد ئه‌كبه‌ری

8ـ ئه‌لی ئه‌سقه‌ر خوسره‌وی

9ـ گه‌لاوێژ وڵه‌دخانی.

 

ئی 2 نه‌فه‌ره جوور ئه‌ندامه‌لێ ڕزێرڤ ئه‌ڕا 1 ساڵ له‌ كومیته‌ێ مه‌ركه‌زی جدی هاتنه‌ هه‌ڵوژاردن:

1ـ گه‌لاوێژ فه‌تاحی

2ـ سه‌لیم سه‌فه‌ری

 

نه‌تیجه‌ێ هه‌ڵوژاردنه‌كه‌ هاته‌ قه‌بوول كردن و له‌ شوون ئێلان كردنێ به‌رنده‌گه‌لێ هه‌ڵوژاردنه‌كه‌، دوكتور فرود هه‌یده‌ری له‌ لاێه‌ن كومیته‌ێ تازه‌ هه‌ڵوژریاگ سپاسگوزاری له‌ نمایه‌نده‌گه‌لێ كونگره‌ كرد. له‌ ئێردایچه‌ جێ خوه‌ێ دێرێ كه‌ فره‌ سپاس له‌ وه‌ڕێوه‌به‌رگه‌لێ هه‌ڵوژاردن بكریه‌ت كه‌ هه‌ڵوژاردنێك فره‌ خاس بردنه‌ ڕێوه‌، و به‌شدارگه‌لێ كونگره‌ شاێه‌تێ هه‌ڵوژاردنێك دموكراتیك و ڕێكوپێك بیین.

 

14. هه‌ڵوژاردن 3 نه‌فه‌ر ئه‌ڕا هه‌ێئه‌ت بازرس:

‌3 نه‌فه‌ر جوور ئه‌ندامه‌لێ هه‌یئه‌تێ بازرسی ئه‌ڕا 1 ساڵ هاتنه‌ قه‌‌بوول كردن، كه‌ ئیانه‌ بیینه‌:

1ـ حوشمه‌ت فره‌هنووش

2ـ ئه‌حمه‌د مورادی

3ـ شاهدوست كه‌ریمی

 

 

15. هه‌ڵوژاردنێ 5 نه‌فه‌ر ئه‌ڕا هه‌ێئه‌ت هه‌ڵوژاردن:

5 نه‌فه‌ر جوور ئه‌ندامه‌لێ هه‌ێئه‌تێ هه‌ڵوژاردن ئه‌ڕا 1 ساڵ هاتنه‌ قه‌بوول كردن كه‌ ئیانه بیینه‌:

1ـ پایدار نه‌جه‌فی

2ـ ئه‌مین وه‌یسی

3ـ سیمین ڕه‌نجبه‌ر

4ـ كه‌ره‌م قادری

5ـ موراد فه‌تاحی

 

16. خاڵگه‌لێكتر:

كومیته‌ێ هاوكاری بڕیار دا كه‌ ئه‌ڕا خاتر مه‌سائڵ ئه‌منیه‌تی فیلمبه‌رداری و وێنه‌گرتن ئازاد نه‌وت، و ته‌نیا یه‌ك كه‌س فیلمبه‌رداری بكه‌ێت و وێنه‌ بگرێت و ئه‌ویچ ئه‌ڕا داشتنێ سه‌نه‌د و مه‌داركه، و ئیانه‌یچه‌ دریه‌نه‌ ده‌س كومیته‌ێ هه‌ڵوژریاگ و مڵكێ جونبشه‌. هویچ كاناڵێك ته‌له‌فزیونی چو كوردی و بێگانه‌ له‌ كونگره‌ شركه‌ت نه‌كرد، دیاره‌ چه‌ند دانه‌ ئاگادار كریاوینوه‌ كه‌ ئه‌گه‌ر به‌شدارگه‌ل كونگره‌ و هه‌یئه‌تێ وه‌ڕێوه‌به‌رێ كونگره‌ وه‌ موناسب بزانێته‌ێ، توانن بان، به‌ڵام ئه‌و كاناڵه‌ ته‌له‌فزیونه‌له‌ كه‌ ئاگادار كریاوینوه‌ وه‌ داخه‌وه‌ نه‌توانستن بڕه‌سن.

17. دویا هاوردن و نه‌تیجه‌گیری:

كونگره‌ێ سه‌راسه‌ری یارسان له ئوسلوو له‌ ڕووژگه‌لێ 10 و 11 مارس وه‌ به‌شداری 68 دانه‌ نمایه‌نده‌ له‌ كشوه‌رگه‌لێ جووراوجووروه‌ فره ڕێكوپێك و پیرووز بی. كونگره‌‌ وه‌زیفه‌ێ خوه‌ێ برده‌ ڕێوه‌ كه‌ نه‌تیجه‌كه‌ێ له‌ دایك بیین ڕێكخراوێك یارسانی بی وه‌ ناو جونبش دموكراتیك یارسان، له‌ ڕووژێ 11. مارس 2007.

 

 

 

هه‌یئه‌تێ وه‌ڕێوه‌به‌ری كونگره‌، وه‌ هاوكاری كومیته‌ێ مه‌ركه‌زی جدی‌‌

ئوسلوو، 30.03.2007